January 1, 2007
Herken de Homo: pret met vooroordelen (archive)
Aanstaande woensdag is de allerlaatste aflevering te zien van Herken de Homo (Yorin, dinsdag 21:30). Dit Amerikaanse realityspel, dat oorspronkelijk door Fox werd uitgezonden onder de naam Playing it Straight, is een alternatieve versie van programma’s als The Bachelor. Een jonge vrouw (Jackie) wordt op een ranch neergezet met een heerlijk stel mannen, waaruit zij haar toekomstige partner zal mogen kiezen. Deze ‘eligible bachelorette’ kon in de eerste aflevering haar lol niet op en verheugde zich er op wekenlang omringd te zijn door veertien flirtende adonistypes in cowboyoutfits. Maar jammer voor haar was haar gelukzalig moment van korte duur. Er werd haar namelijk verteld dat een deel van de mannen homo was, waarop het arme kind van schrik en / of teleurstelling bijna in tranen uitbarstte. Ze was dus helemaal niet begonnen aan een leuk dating-spelletje, maar aan een wedstrijd om keiharde cash!
De regels zijn zo: Jackie moet elke week een man of wat dumpen, en als ze dan uiteindelijk overblijft met een hetero, zal het gelukkige paar een miljoen dollar mogen delen. Maar als Jackie zal vallen voor de charmes van een man die homo blijkt te zijn, zal hij er vandoor mogen gaan met al het geld, en zal zij dus achterblijven met de gebakken peren (en een gebroken hart?). Ook het meegenietende publiek wordt niet ingelicht over de ’stand van zaken’, wel krijgen we de geheime videoboodschappen van de heren te zien, vanuit hun garderobe, oftewel, jaja..’de kast’.
Ik zag dit programma en dacht gewoon ‘Haha! Wat leuk zeg!’. Menigeen bleek er echter heel anders over te denken. Het programma zou vooroordelen over homo’s bevestigen en in een lange traditie staan van de ridiculisering van homoseksuelen. In verschillende media werden homomannen naar hun mening over de show gevraagd, en moesten dan waarschijnlijk ‘de homo’ vertegenwoordigen. Zo is onder andere Tobias van Het Blok nu blijkbaar een autoriteit op het gebied. In een artikel in Het Parool (22 januari 2005), waarin Herken de Homo bekritiseerd werd, werd zelfs verwezen naar Hitler.
Het zal wel aan mij liggen hoor, als heteromeisje, maar ik raak hiervan in de war. Kijken we met z’n allen niet gezellig naar series als Will & Grace, waarin homoseksuele stereotypes ook voor komediedoeleinden aangewend worden? In Herken de Homo zie ik dat ik net als Jackie vaak in het duister tast, en keer op keer de plank mis sla wanneer ik denk dat ik een homo ‘geïdentificeerd’ heb: mijn gaydar kan dus in de prullenbak. Het blijkt dat het onderscheiden van homo’s en hetero’s toch niet simpelweg een kwestie is van een lijstje afgaan met homokenmerken (liefde voor haute cuisine, haute couture, het stileren van haar en een voorliefde voor -de muziek van- Cher / Kylie / Diana Ross). Vooroordelen over homo’s worden naar mijn idee dus juist ontkracht in het programma. Dat lijkt mij toch iets vrij positiefs.
Een ander argument dat veel gebruikt wordt is dat Herken de Homo wel je reinste evil moet zijn, omdat het uitgezonden wordt door Fox. En na de documentaire Outfoxed: Rupert Murdoch’s War on Journalism weet iedereen natuurlijk wel hoe de zaakjes daar in elkaar steken. Maar ik denk dat Fox en the Fox News Channel (twee aparte zenders van the News Corporation) dan toch niet voldoende uit elkaar worden gehouden: het is Fox die bijvoorbeeld ook The Simpsons uitzendt..
Het meest opvallende aan de hele ophef is echter nog wel het feit dat veel mensen die hun mening geven de serie nog niet eens blijken te hebben gezien (zo blijkt op veel internetfora), want een reality-show is het kijken natúúrlijk niet waard. Ik vraag me dan toch af: Waar hebben we het over? Zou het misschien zo kunnen zijn dat men het individuele programma aan het beoordelen is, maar aan de hand van gevoelens over het genre van reality-tv in het algemeen?
Een ‘luttele dertien in een dozijn’ reality-serie wekt zowaar dus een discussie op over homo-emancipatie en vooroordelen! Ik vraag me echt af waarom er zo veel ophef over Herken de Homo is. Waarin is dit programma zo anders en zo fout? Als het omgedraaid zou zijn: Herken de Hetero, zou ik het ook grappig vinden, en zouden veel mensen zich misschien niet zo gekwetst voelen. Maar waarom maakt dat uit? Is het omdat homoseksuelen het zo lang moeilijk hebben gehad, en dat vaak nog steeds hebben? Is het op dit moment nog te pijnlijk om op deze (ludieke) manier om te gaan met homoseksualiteit en vooroordelen daarover? Of heeft het er misschien ook mee te maken dat het programma homoseksualiteit vanuit een heteroperspectief (wat dat dan ook inhoudt) behandelt?
Uiteindelijk denk ik dat we om het programma te beoordelen toch het beste kunnen kijken naar wat de daadwerkelijke kijkers er van denken. Wat krijgen zij mee van de betekenis van het programma? Als we het graag willen vinden en er hard genoeg naar zoeken, vinden we vast genoeg impliciete, verborgen, kwaadaardige, rechtse boodschappen in Herken de Homo. Maar ik betwijfel of dat soort betekenissen in de eerste plaats bedoeld zijn, en of die in de tweede plaats overkomen op de kijkers. Laten we ‘met z’n allen’ dus niet overdrijven: deze show is voor sommigen dolle pret om naar te kijken, heeft voor anderen wellicht zelfs een positieve boodschap, en is het voor bepaalde mensen slechts plat vermaak.
