July 8, 2007
Lost
In mei 2007 werd bekend gemaakt dat de Amerikaanse hitserie Lost nog door zal gaan tot een zesde seizoen, wat betekent dat de laatste aflevering, die ‘groots en schokkend’ zou worden, pas in 2010 te zien zal zijn. De makers gaven aan met deze beslissing hun oorspronkelijke bedoelingen, om een serie met een duidelijk afgebakend begin, midden en einde te maken, trouw te blijven. De kijkers hebben op deze manier ook de zekerheid dat alle verhaallijnen verduidelijkt worden, iets wat in het geval van de serie John Doe bijvoorbeeld niet het geval was. Deze werd na één seizoen met een zenuwslopende cliffhanger stopgezet, waardoor teleurgestelde kijkers achterbleven met veel onbeantwoorde vragen.
Een belangrijk deel van Lost wordt ingenomen door het uitpluizen van de complexe relatiestructuren. Door middel van flashbacks, en sinds kort ook flashforwards, wordt elke aflevering de focus op een ander karakter gelegd, en wordt duidelijk gemaakt hoe zijn of haar leven vóór de crash de gebeurtenissen op het eiland (na de crash) beïnvloedden. Dat de levens van de eilandbewoners al langere tijd op mysterieuze manier met elkaar verweven zijn, wordt naarmate de serie vordert steeds duidelijker.
Met de nadruk op interpersoonlijke relaties groeit het verwijt dat Lost in wezen een soort soap is, waarbij plots zich eindeloos voortslepen en de kijker aan het narratieve lijntje wordt gehouden. Naast de nadruk op individuele karakters ligt echter een bredere narratieve laag, waarin meer algemene vragen over de aard van het eiland en haar verschillende bewoners centraal staan. In plaats van een soap kan de serie beter in de hoek van de detective geplaatst worden, aangezien elke aflevering aanwijzingen levert voor het oplossen van de mysterieuze puzzel die het eiland is.
In het geval van de hoofdverhaallijn, namelijk het neerstorten van het vliegtuig en de daaropvolgende pogingen van de overlevenden om gered te worden, is dat wel een ongewoon soort puzzel, waarvan de afbeelding steeds verandert. De verhaallijn zet de kijker in de loop van de drie reeds uitgezonden seizoenen steeds op een nieuw spoor, en er wordt keer op keer duidelijk gemaakt dat in Lost niets is wat het lijkt. Waar in de eerste aflevering van seizoen een het waanidee bestaat dat de overlevenden van Oceanic vlucht 815 op een onbewoond eiland terecht zijn gekomen, blijkt al snel dat dit niet het geval is. Vervolgens zien we hoe Jack en de anderen kostte wat het kost proberen van het eiland af te komen en te ontsnappen aan hun menselijk en niet-menselijke vijanden. De tweede grote plottwist komt wanneer blijkt dat de ‘Others’, de eerder genoemde anderen op het eiland, contact met de buitenwereld hebben en zelfs de middelen bezitten om van het eiland af te komen, en de ‘Losties’ deze middelen proberen te bemachtigen. Maar de echte klapper wanneer, tijdens de actie om radiocontact te maken, in een flashforward te zien is dat Jack en Kate misschien al van het eiland af zijn. Dit levert niet de opluchting waar op gerekend werd, Jack pleit zelfs voor terugkeer naar het eiland, en het laat de kijker in verbijstering en verwarring achter.
Deze verwarring is niet erg, en vormt zelfs een grote bron van vermaak. Een blik op www.lostpedia.com, een online encyclopedie van Lost-gerelateerde informatie en tevens de plek waar fans van de serie kunnen gissen en discussiëren over de ‘mythologie’ - de bovennatuurlijke mysteries van Lost - maakt de omvang en toewijding van de Lost-gemeenschap duidelijk. Hier worden de meest minutieuze diëgetische details onder de loep genomen, en wordt over de betekenis van Losts grootste mysteries en over antwoorden op de belangrijkste vraagstukken gediscussieerd, door de fictieve gegevens te koppelen aan popcultuur, kunst, literatuur, sociologie, filosofie, exacte wetenschappen en zelfs Bijbelse teksten. Zo kunnen we nalezen wat de mogelijke betekenis zou kunnen zijn van het feit dat maarliefst negen van de Lost-karakters (onder andere Locke, Rousseau en Hume) hun naam delen met bekende filosofen, en meedenken over de monsters, de nummers, het ‘DHARMA Initiatief’, en de locatie en aard van het eiland zelf. Sommigen van de opgestelde theorieën zijn al verworpen door de makers van de serie, onder andere de circulerende theorie dat overlevenden zich in het vagevuur bevinden.
Maar de faninteractie gaat nog verder. Naast de grote belangstelling voor de fictionele puzzel van Lost werd er in het voorjaar van 2006 een vijf maanden durende alternate reality game in het leven geroepen, genaamd the Lost Experience. Deze speelde zich grotendeels op het Internet af, en omvatte een parallelle verhaallijn waarin narratieve elementen uit de serie werden gebruikt om de fans op een multimediale speurtocht te zetten. De makers gaven aan dat aanwijzingen zich op elk moment, op elk continent en via elk medium zouden kunnen manifesteren. Dat dit soort extra’s gezien kan worden als een marketingstunt, vergelijkbaar met de website van de fictieve luchtvaartmaatschappij Oceanic Airlines die voor het eerste seizoen werd gemaakt, neemt niet weg dat de diehard fans het spel verwelkomden als tijdelijke vervanging van de wekelijkse portie Lost tijdens de zomerstop en tevens als bron voor nieuwe achtergrondinformatie over de serie. Het is dan ook geen geheim dat de fangemeenschap de makers van Lost nauw aan het hart ligt. Lost-schrijvers Damon Lindehof en Carlton Cuse trekken veel tijd uit om de talloze vragen te beantwoorden en de beraamde theorieën en betekenissen te beoordelen, en hebben daarnaast aangegeven zich tijdens het schrijven van de serie te laten beïnvloeden door de mening van de fans. Er wordt zelfs gesuggereerd dat de makers met inside jokes verwijzingen naar de hardcore fangemeenschap in de serie hebben gestopt. Een beter voorbeeld van interactiviteit en ‘de actieve kijker’ dan dit valt bijna niet te vinden.
Het zal nog wel even duren voor alle vragen over Lost beantwoord zijn. Vanwege de hoeveelheid en de omvang van de vraagstukken en mysteries valt het echter af te vragen of alle antwoorden ooit gegeven zullen worden, en of er na afloop van seizoen zes niet vastgesteld moet worden dat bepaalde problemen voor altijd onopgelost zullen blijven. Maar waar gaten in het plot voor de reguliere kijker irritatie opwekt, biedt het voor de actieve fancommunity misschien juist de drijfveer om deze gaten op nieuwe en creatieve manieren op te vullen.
